“Эл-юрт умиди” жамғармаси 2-стипендия танлови натижалари ва стипендиатларни хорижга ўқишга юборишни ташкил этиш бўйича олиб борилаётган ишлар юзасидан қисқача маълумот

2021 йил апрель-июнь ойларида “Эл-юрт умиди” жамғармасининг  навбатдаги очиқ стипендия танлови ўтказилди. Жамғарма стипендия танловлари йил давомида, молиявий маблағлар миқдорини эътиборга олган ҳолда, мунтазам равишда ўтказилиб турилади.

Танловга қўйилган 350 ўринга 3810 нафар номзод ариза берган бўлиб, Жамғарма талабига тўлиқ жавоб берадиган (хорижий тилни CEFR B2 даражада ўзлаштирган ва хорижий таълим муассасасига ўқишга қабул қилинган) жами 196 нафар номзод танловда иштирок этди.  

Танлов натижаларига асосан “Эл-юрт умиди” жамғармаси Васийлик кенгаши қарорига кўра жорий йил 1 июлда 78 нафар номзодлар Жамғарма стипендиатлари деб эътироф этилди.

Жами 78 нафар стипендиатларнинг 37 нафари АҚШ, 21 нафари Буюк Британия, 4 нафардан Германия ва Италияга, 3 нафар Канада,
2 нафардан Бельгия ва Россияга, 1 нафардан Австралия, Австрия, Испания, Франция ва Малайзия давлатларига тўғри келади. Стипендиатларнинг 31 нафари бакалавриат, 38 нафари магистратура ва 9 нафари докторантура таълим дастурларига тўғри келмоқда.

Жамғарманинг дастлабки равишда фақат 29 нафар стипендиатлари томонидан хорижий университетларда ўқиш пули учун қўлга киритилган грант маблағлари миқдори барча таълим дастурлари кесимида 450 минг АҚШ долларини, шунингдек, 78 нафар стипендиатларнинг ўқиш учун тўлов миқдори 1 800 минг АҚШ долларини ташкил этмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПФ-6168-сон Фармони билан тасдиқланган “Мутахассисларни хорижда тайёрлаш ва ватандошлар билан мулоқот қилиш бўйича “Эл-юрт умиди” жамғармаси таълим дастурлари бўйича номзодларни очиқ саралаш танловини ўтказиш тартиби тўғрисида”ги Низомнинг 15-бандига[1] мувофиқ Жамғарма қуйидагиларни амалга оширди:

- Жамғарманинг аввалги йиллардаги тажрибасини эътиборга олган ҳолда, 78 нафар стипендиатларнинг барча университетларига мурожаат хатлари юборилиб, ўқиш харажатларидан имкон қадар молиявий чегирмалар берилиши сўралди (жавоб хатлари кутилмоқда);

- АҚШ, Буюк Британия, Германия, Италия элчихоналарига стипендиатларни ўқишга юбориш учун виза олиш масалалари юзасидан ишлар якунланиш арафасида (фақат Жамғарма стипендиатлари учун АҚШ элчихонаси томонидан Тошкентда виза берилишига эришилган);

- Жорий йилнинг 6 июль куни Жамғарма  ҳамда АҚШнинг Аризона университети “Global Graduate and Eurasia Partnerships” маркази директори Толга Туркер билан видеоконференция ўтказди.

“Эл-юрт умиди” жамғармасининг АҚШнинг Аризона Университети (11 нафар стипендиатларимиз мазкур университетда ўқишни режалаштиришган) раҳбариятига мурожаатига жавобан, университет ректорати “Эл-юрт умиди” жамғармаси стипендиатлари учун махсус чегирма масаласини университет Васийлик кенгашига киритганлигини маълум қилган.

АҚШ фуқаролари учун Аризона университетида ўқиш тўлови 12402 АҚШ доллари ташкил этади. Университет томонидан режалаштирилаётган грантлар Жамғармага тақдим этиладиган бўлса, бир академик йил учун ҳар бир стипендиатнинг таълим олиш харажати 17122 АҚШ долларини ташкил этади. Шунда Жамғарма ўрта ҳисобда жами 200 минг АҚШ долларидан ортиқ маблағни тежаш имконига эга бўлади.

Юқорида қайд этилган маълумотлар билан биргаликда, “Эл-юрт умиди” жамғармаси олдинги йиллар давомида орттирилган самарали тажрибадан бугунги кунда фойдаланиш борасида қуйидагиларни маълум қилади.

“Эл-юрт умиди” жамғармаси Ўзбекистон Республикаси Президентининг ташаббуси билан 2018 йилда қайта ташкил этилган, шунингдек илк бор тўлиқ Давлат бюджети, яъни солиқ тўловчиларнинг маблағлари орқали молиялаштириладиган Жамғарма ҳисобланади. Шу сабабли, Жамғарма стипендиатлар харажатларини молиялаштиришда аввало хорижий ҳамкорларга мурожаат этиб, имкон қадар молиявий чегирмалар олишга ҳаракат қилишни ўзининг муҳим вазифаси сифатида қараб келмоқда.

Бизнинг фикримизча, коронавирус пандемияси шароитида мамлакат Президенти ташаббуси билан Давлат бюджети томонидан аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш ва иқтисодиётни рағбатлантириш учун сарфланаётган йирик харажатларни кўриб турган ҳар бир давлат ташкилоти, хусусан, “Эл-юрт умиди” жамғармаси каби мақсадли жамғармалар ўз маблағларидан самарали ва оқилона фойдаланишга ҳаракат қилишлари лозим, деб ўйлаймиз.

Жамғарма олдинги йилларда хорижий ҳамкорларга мурожаат қилиб, турли молиявий чегирмалар олишнинг самарали тажрибасига эга бўлган. Бунинг натижасида 2018-2020 йилларда АҚШ, Буюк Британия, Европа Иттифоқи ва бошқа давлатлар университетлари томонидан Жамғармага ажратилган грантлар ва молиявий чегирмалар ҳисобидан ўрта ҳисобда 144,0 минг АҚШ доллари миқдорида молиявий маблағлар иқтисод қилинган.

Маълумот сифатида шуни қайд этиш лозимки, “Эл-юрт умиди” жамғармаси Франция (2021 йилдан бошлаб бакалавриат, магистратура ва докторантура дастурлари бўйича ўқиш ва бошқа айрим харажатларсиз 50 ўрин), Германия (2019 йилдаги 12 ўринли барча харажатлари немис компаниялари томонидан молиялаштирилган стажировка дастури), Жанубий Корея (2021 йилдан бошлаб 50/50 тамойили орқали молиялаштириладиган 30 ўринли магистратура ва докторантура дастурлари) каби давлатлар университетлари, давлат ва бизнес тузилмалари билан икки томонлама, яъни ҳамкорликда молиялаштириш шартномаларига эришган. Бу эса Давлат бюджети маблағларидан янада самарали фойдаланиш имконини беради.

Стипендия танловларига ёшларни жалб этишга қаратилган турли тадбирларда, жумладан, республика ҳудудларида ташкил этилган очиқ мулоқотларда, Президент мактабларида ташкил этилган учрашувларда, онлайн вебинарларда Жамғарма раҳбарияти номзодларга хорижий ҳамкорларга мурожаат этиш ва грант ёки молиявий чегирмалар олинишига ҳаракат қилиш лозимлигини бир неча бор тушунтирган.

Жумладан шундай учрашувлар натижасида 78 нафар стипендиатларнинг турли мурожаатлари ва саъй ҳаракатлари натижасида хорижий университетлар томонидан ўрта ҳисобда
450,0 минг АҚШ доллари миқдорида грантлар ва молиявий чегирмалар тақдим этилган. Биз бундай стипендиатларимиз билан фахрланамиз ва уларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаймиз. Бугунги кунда уларнинг ҳужжатлари белгиланган тартибда расмийлаштирилиб, хорижга ўқишга кетишга тайёрланмоқда.

Жамғарма бугунги кунга қадар бирор стипендиатга харажатларни умуман тўлаб бермаслик тўғрисида расман эълон қилгани йўқ, балким хорижий ҳамкорга қилинган мурожаатнинг кутилаётганлигини маълум қилган. Хорижий ҳамкордан маълумот олиниши билан, ҳар бир стипендиат Жамғармага таклиф этилиб, жараён давом эттирилади.
78 нафар стипендиатнинг аксарият қисми (70 нафардан ортиғи) Жамғарманинг бундай молиявий сиёсатини тўғри қабул қилиб, хатларимизга жавоб кутишмоқда.

Жамғармада ҳар бир стипендиат билан учрашиб, унга хорижда таълим олиш тартиби ва талабларини, ўқиш харажатларини молиялаштириш тартибини тушунтириш, ўқиш харажатлари анча юқори бўлган тақдирда, бундай харажатларни камайтириш борасида стипендиат ва унинг молиявий кафолатчилари билан биргаликда, маслаҳатлашиб иш кўриш тажрибаси мавжуд. Хорижда ўқишни молиялаштириш тартиби бўйича саволлари ёки эътирозлари бўлган ҳар бир стипендиат ва унинг молиявий кафолатчилари Жамғарма ижрочи директорига ўз фикрларини билдириши лозим.

Ҳар бир стипендиат ва унинг молиявий кафолатчилари хорижда ўқишни молиялаштириш юзасидан шартноманинг муҳим бир томони ҳисобланадиган Жамғарма ижрочи директори билан шахсан учрашиши ва шартнома шартларини муҳокама этиши лозим.  

Жумладан, стипендиат А.Арабджанов Жамғарма ижрочи директори билан суҳбатга чақирилган, масалани ўрганиш, хорижий ҳамкордан жавоб хати олиниши билан масалага ойдинлик киритилиши таклиф этилган. Жамғармада ўрнатилган тартибга кўра, мазкур стипендиатнинг хорижда таълим олишини молиялаштириш юзасидан Жамғарманинг расмий позицияси фақат стипендиат ва унинг молиявий кафолатчилари билан мулоқотдан сўнг билдирилади.

Жамғарма стипендиатларининг хорижга ўқишга юборилиши ишлари белгиланган тартибда давом эттирилмоқда. Шунингдек, аввалги стипендия танловида вакант қолган 272 ўринга навбатдаги стипендия танлови июль ойининг охирига қадар эълон қилиниши режалаштирилган.

“Эл-юрт умиди” жамғармаси